Gdzie kręcono Ojca Chrzestnego?

Planujesz wizytę na Sycylii i zastanawiasz się, gdzie kręcono „Ojca chrzestnego”? W tym tekście poznasz dokładnie miejscowość Savoca i najważniejsze miejsca z planu filmowego. Dowiesz się też, jak tam dojechać, gdzie zaparkować, przenocować i dobrze zjeść, żeby poczuć się jak bohater filmu.

Gdzie leży Savoca i dlaczego wybrano ją do „Ojca chrzestnego”?

Savoca to niewielkie miasteczko na północno-wschodniej Sycylii, położone około 20 km na północ od Taorminy. Leży na wzgórzach z widokiem na wybrzeże Jońskie, dzięki czemu już sam dojazd daje efekt „filmowych” krajobrazów. Nazwa miejscowości pochodzi od rośliny czarnego bzu – po sycylijsku „savucu” – który rośnie tu niemal na każdym kroku i widnieje także w herbie miasta.

Dla ekipy filmowej Francisa Forda Coppoli Savoca stała się idealnym „zastępstwem” dla prawdziwego Corleone. W latach 70. lokalna mafia w Corleone nie wyraziła zgody na kręcenie filmu, a przy tym chciała mieć wpływ na sposób, w jaki zostanie pokazana na ekranie. Producenci szukali więc innej miejscowości o podobnym charakterze. Savoca z wąskimi uliczkami, kamiennymi domami i surowym sycylijskim klimatem okazała się strzałem w dziesiątkę.

To właśnie tu nakręcono część sycylijskich scen z pierwszej części „Ojca chrzestnego” z 1972 roku. Dzięki temu małe miasteczko stało się celem pielgrzymek fanów kina i dziś wielu turystów przyjeżdża tam głównie po to, by zobaczyć filmowe lokalizacje i poczuć nastrój mafijnej sagi.

Filmowy klimat Savoca

Spacerując po Savoca, bardzo szybko ma się wrażenie, że czas się zatrzymał. Wąskie uliczki, kamienne schody i zaułki, małe place, romańskie i normandzkie kościoły – wszystko to tworzy tło, które na ekranie wyglądało jak naturalna sceneria mafijnych porachunków. Wiele kadrów z filmu pokrywa się niemal dokładnie z tym, co widać dziś na żywo, bo zabudowa miasteczka zmieniła się tylko nieznacznie.

Warto podkreślić, że Savoca to nie tylko „filmowe muzeum”. To wciąż zamieszkane miasteczko, w którym dzieci biegają po placu, starsi mieszkańcy siedzą w cieniu przed domami, a w lokalnych knajpkach słychać rozmowy po sycylijsku. Ta mieszanka codziennego życia i filmowych wspomnień tworzy atmosferę, której nie da się uzyskać na sztucznym planie zdjęciowym.

Najważniejsze fakty o związku Savoca z „Ojcem chrzestnym”

Miłośnicy kina chętnie tropią filmowe ciekawostki. W przypadku „Ojca chrzestnego” i Savoca pojawia się ich sporo, zwłaszcza gdy zestawi się fabułę z realiami historii Sycylii i włoskiej mafii. Warto mieć świadomość, że wybór miejscowości był wynikiem bardzo konkretnych napięć między produkcją a światem przestępczym.

Sam Coppola po pierwszej części nie miał najlepszych wspomnień ze współpracy z wytwórnią Paramount. Proponował nawet, by drugą część wyreżyserował Martin Scorsese, ale producenci odrzucili ten pomysł, a Coppola wrócił do projektu pod warunkiem większej kontroli nad filmem. To właśnie w sequelu pojawiają się liczne sceny z młodym Vito Corleone, w których widać Sycylię, choć część z nich powstawała w innych lokalizacjach niż Savoca.

Jak dojechać do Savoca i gdzie zaparkować?

Dojazd do Savoca bywa dla kierowców małym wyzwaniem. Miasto leży na wzgórzach, a prowadzi do niego kręta, wąska droga. Z Taorminy to zaledwie około 20 km, ale podróż zajmuje zwykle nawet 40 minut, bo liczne zakręty i różnice wysokości wymuszają spokojną jazdę. Widoki po drodze wynagradzają jednak całą trasę.

Największym problemem w samej Savoca nie jest dojazd, ale parkowanie. Centrum to wąskie uliczki, małe place i ograniczona liczba miejsc. Spora część miejsc parkingowych jest zajęta przez autokary i samochody przyjezdnych, którzy przybywają tu na krótki spacer i wizytę w Bar Vitelli. Dlatego najrozsądniej zostawić auto nieco poza ścisłym centrum i dojść pieszo. Spacer pod górę może zająć kilkanaście minut, ale pozwala od razu „wejść” w klimat miasteczka.

Dojazd autobusem – Interbus/Etna Transporti

Dla osób, które nie chcą prowadzić po górskich serpentynach, dobrą opcją jest komunikacja publiczna. Między miejscowościami związanymi z „Ojcem chrzestnym” kursują autobusy linii Interbus/Etna Transporti. To rozwiązanie szczególnie korzystne cenowo i logistycznie, jeśli planujesz kilka przystanków jednego dnia.

Firma oferuje jednodniowy bilet w cenie około 13 euro, który obejmuje przejazdy między Letojanni, Savoca i Forza d’Agro – kolejną miejscowością kojarzoną z filmem Coppoli. Autobus rusza z Letojanni, zatrzymuje się najpierw w Savoca, potem w Forza d’Agro. Bilety można kupić w kasach biletowych, bezpośrednio u kierowcy albo z wyprzedzeniem online. Pojedynczy przejazd z Taorminy do Savoca kosztuje mniej niż 3 euro (około 2,90 euro w listopadzie 2024 roku).

Samochód – kiedy warto go wynająć?

Wynajem samochodu sprawdza się, gdy chcesz intensywnie zwiedzać Sycylię, a Savoca jest tylko jednym z punktów na Twojej trasie. Auto daje swobodę zatrzymania się po drodze, zjechania do małej wioski czy zrobienia zdjęć z punktu widokowego, który zobaczysz „po drodze”, a nie w przewodniku.

Przy planowaniu podróży warto zawczasu ustalić trasę i potencjalne parkingi w Savoca. Dzięki temu unikniesz nerwowego krążenia po centrum, które i tak jest częściowo wyłączone z ruchu lub bardzo ograniczone dla samochodów spoza miejscowości. Najlepiej przyjechać wcześnie rano lub późnym popołudniem – wtedy łatwiej o wolne miejsce.

Gdzie kręcono „Ojca chrzestnego” w Savoca?

Najważniejsze miejsca z filmu znajdują się w zasięgu krótkiego spaceru. Miasteczko jest kompaktowe, więc bez problemu przejdziesz je z dziećmi czy osobami starszymi. Wiele atrakcji ma bezpośrednie powiązanie z konkretnymi scenami, dlatego dobrze przed wyjazdem odświeżyć sobie film.

Większość punktów zwiedza się z zewnątrz, spacerując uliczkami. Wstęp do kościołów jest darmowy, podobnie jak wejście na plac Piazza Fossia. Płatne jest tylko zwiedzanie krypty kapucynów, gdzie wejście odbywa się na zasadzie „co łaska” do skarbonki zakonników.

Bar Vitelli

Bar Vitelli to najbardziej znane miejsce w całej Savoca. To tu Michael Corleone prosił o rękę Apolonii, a jego rozmowa z ojcem dziewczyny przeszła do historii kina. Fasada lokalu, stoliki na kamiennym tarasie, łukowate wejście – wszystko wygląda niemal tak samo jak na ekranie. Właściciele starają się zachować wystrój w podobnym stylu, dlatego w środku zobaczysz pamiątki związane z filmem.

Bar jest jednocześnie kawiarnią i małą restauracją, więc możesz tu zamówić kawę, granitę czy typowe dla Sycylii przekąski. Dzieci często są zachwycone świadomością, że siedzą w miejscu, gdzie grali „prawdziwi mafiosi” z filmu. Dla dorosłych to z kolei okazja, by usiąść dokładnie przy stoliku, który rozpoznają z konkretnej sceny.

Piazza Fossia i kościół San Nicolo

Piazza Fossia to centralny plac Savoca i dobre miejsce, by chwilę odpocząć w cieniu drzew. Wokół placu znajdują się małe kawiarnie i restauracje, a z jego krańca widać panoramę okolicy. Plac stał się jednym z filmowych tła dla mieszkańców i scen zbiorowych, dzięki czemu wielu widzów kojarzy go intuicyjnie, choć nie zna z nazwy.

Niedaleko placu stoi kościół San Nicolo, również związany z filmem. To tu nakręcono scenę ślubu Michaela i Apolonii. Świątynia ma prostą, surową bryłę, typową dla sycylijskiej architektury sakralnej. Wnętrze jest dość skromne, ale atmosfera miejsca działa silniej niż najlepiej zaaranżowany plan zdjęciowy w studiu.

Inne miejsca związane z filmem

Oprócz Bar Vitelli i kościoła San Nicolo, spacerując po Savoca, natkniesz się też na inne punkty związane z „Ojcem chrzestnym”. Często są one opisane na tabliczkach, które podają, którą scenę nagrywano w danej lokalizacji. Wiele biur turystycznych w Taorminie organizuje wycieczki „szlakiem Coppoli”, w ramach których przewodnik oprowadza po wszystkich tych miejscach.

W programie takich wycieczek pojawia się zazwyczaj także Forza d’Agro – kolejne miasteczko, które zagrało w filmie „sycylijską” stronę świata Corleone. Wyruszając z Taorminy, możesz więc w ciągu jednego dnia zobaczyć kilka filmowych miejsc i poznać ich kulisy z opowieści lokalnych przewodników.

Co warto zwiedzić w Savoca poza planem filmowym?

Savoca przyciąga fanów „Ojca chrzestnego”, ale wielu turystów zostaje tu dłużej właśnie ze względu na inne atrakcje. Miasteczko ma bogatą historię, a w jego zabudowie widać wpływy normandzkie, romańskie i bizantyjskie. To dobre miejsce zarówno na krótki wypad, jak i na spokojny, kilkudniowy pobyt.

Niektóre z najważniejszych punktów to kościoły, cmentarz na wzgórzu i słynna krypta kapucynów. Do tego dochodzą ruiny dawnego zamku, z którego roztacza się rozległy widok na okolicę. Wszystko można obejść pieszo, ale trzeba nastawić się na podejścia pod górę i schody.

Kościoły i miejsca kultu

W Savoca znajduje się kilka ciekawych świątyń. Oprócz filmowego San Nicolo warto zajrzeć do kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. To budowla w stylu romańskim o normandzkich korzeniach. Podczas prac renowacyjnych odkryto tam malowidła bizantyjskie przedstawiające świętych, co pokazuje, jak głęboko sięgają historyczne warstwy tego miejsca.

Na uwagę zasługuje także kościół San Michele oraz Chiesa di Calvario. Dopełnieniem sakralnej części Savoca jest Via Crucis – inscenizacja drogi krzyżowej, która ma szczególne znaczenie w okresie Wielkanocy. Wtedy w całej okolicy odbywają się procesje, w których biorą udział zarówno mieszkańcy, jak i turyści.

Cmentarz i krypta kapucynów

Cimitero di Savoca, czyli lokalny cmentarz, położony jest na wzgórzu i oprócz oczywistego, refleksyjnego nastroju daje także piękny widok na okolicę. Nagrobki, pomniki i kaplice tworzą specyficzny nastrój, trochę przypominający kadry z filmów, nawet bez bezpośredniego związku z „Ojcem chrzestnym”.

Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji jest Cripta del Convento dei Frati Cappuccini. W podziemiach dawnego klasztoru kapucynów znajdują się zmumifikowane ciała zakonników i mieszkańców okolicy, wystawione w specjalnych niszach. Wejście jest nienumerowane cenowo, opiera się na zasadzie „co łaska”, ale miejsce wymaga szacunku i zachowania ciszy.

Najsilniej zapadają w pamięć te zakątki Savoca, gdzie zwykła sycylijska codzienność niemal niezauważalnie łączy się z kadrami „Ojca chrzestnego” – jakby film wciąż był tu kręcony.

Ruiny zamku Pentefur

Na szczycie nad Savoca znajdują się ruiny zamku Pentefur. Do dziś zachowała się tylko część murów, ale ich sylwetka nadal robi wrażenie. Wejście na górę wymaga trochę wysiłku, szczególnie w upale, jednak nagrodą jest rozległy widok na wzgórza, morze i okoliczne miejscowości.

Dla dzieci ruiny bywają atrakcją samą w sobie. Możliwość chodzenia po dawnych murach, wyobrażanie sobie rycerzy i oblężeń to dla wielu młodszych turystów ciekawsza przygoda niż kolejny kościół. Zamek dobrze łączy się w jednym spacerze z wizytą w centrum miasteczka.

Jak zaplanować pobyt, nocleg i wyżywienie w Savoca?

Mimo niewielkich rozmiarów Savoca oferuje spory wybór noclegów i restauracji. Znajdziesz tu zarówno pokoje gościnne prowadzone przez prywatnych właścicieli, jak i bardziej rozbudowane obiekty z basenem czy tarasami widokowymi. To dobre miejsce zarówno dla par, jak i rodzin z dziećmi, które chcą poczuć spokojniejsze oblicze Sycylii.

W okolicy działają też większe resorty i domy wakacyjne, często położone na wzgórzach wokół Savoca. Wiele z nich ma bezpłatny parking, śniadanie w cenie i dostęp do kuchni, co ułatwia organizację wyjazdu samochodowego. Warto przy rezerwacji zwrócić uwagę na odległość od centrum i ewentualny dojazd pieszo.

Przykładowe typy noclegów w Savoca

Rezerwując nocleg, trafisz na obiekty bardzo zróżnicowane – od prostych pokoi po eleganckie apartamenty. Część z nich nawiązuje w nazwie do filmu „Ojciec chrzestny” i bywa, że w opisach pojawiają się anegdoty o pobytach ekipy filmowej. Jeden z obiektów mieścił na przykład samego Francisa Forda Coppolę podczas pracy nad filmem.

Żeby lepiej wyobrazić sobie, czego możesz się spodziewać, przydaje się proste zestawienie najczęściej spotykanych typów noclegów w Savoca:

Wiele miejsc ma bezpłatne WiFi, klimatyzację oraz prywatne łazienki. Zmotoryzowani często mogą liczyć na darmowy parking, co w górzystym terenie i przy ograniczonej liczbie miejsc postojowych ma duże znaczenie.

Najciekawsze restauracje i bary

W Savoca prędko odkryjesz, że spacer po filmowych lokalizacjach bez porządnego posiłku traci urok. Miasteczko ma kilka restauracji, które chwalą się do dziś wizytą aktorów czy członków ekipy filmowej. Najbardziej znanym przykładem pozostaje oczywiście Bar Vitelli, gdzie poza kawą i drinkami spróbujesz też lokalnych przekąsek.

Warto odwiedzić także inne miejsca serwujące tradycyjną kuchnię włoską i sycylijską. Na talerzu pojawiają się tu makarony z owocami morza, dania na bazie bakłażana czy typowe sycylijskie desery z cytryną i ricottą. Wśród popularnych lokali w Savoca i okolicy wymienia się między innymi:

• Pipispezzi Savoca
• Ristorante Gelso Nero
• Bar Vitelli
• Riviera Jonica
• Lemon House
• Resort Borgo San Rocco

Każde z tych miejsc ma nieco inny charakter – od prostszej kuchni domowej po bardziej rozbudowane menu. Wybierając restaurację, dobrze zwrócić uwagę na to, czy zależy Ci na widoku, nawiązaniu do filmu, czy może bardziej na spokojnym obiedzie z rodziną z dala od największego ruchu turystów.

Savoca z dziećmi – czy to dobry pomysł?

Wyjazd do „mafijnego” miasteczka z dziećmi brzmi odważnie, ale w praktyce Savoca okazuje się bardzo przyjazna rodzinom. Większość atrakcji jest spokojna, bez hałaśliwych tłumów, a dzieci często spontanicznie podchwytują opowieść o filmie, traktując ją jak legendę o dawnych czasach. Filmowy wątek można im opisać w łagodniejszej wersji, bardziej jako historię rodzinną niż opowieść o przemocy.

Młodsze dzieci chętnie biegają po placu Piazza Fossia, zatrzymują się w kawiarniach na lody i interesują się tym, co widzą na starych zdjęciach w lokalu. Starsze można zabrać do kościoła z bizantyjskimi malowidłami czy na ruiny zamku Pentefur, gdzie wyobraźnia może pracować pełną parą. W okresie Wielkanocy procesje i marsze stanowią dodatkowe, bardzo wyraziste przeżycie.

Savoca to jedno z tych miejsc, w których fani „Ojca chrzestnego” od razu rozpoznają filmowe ujęcia, a osoby, które filmu nie znają, po prostu zakochują się w spokojnej sycylijskiej scenerii.