Jak smakują szparagi?

Masz przed sobą pęczek szparagów i zastanawiasz się, jak one właściwie smakują? Chcesz wiedzieć, czy bardziej przypominają fasolkę szparagową, czy może brokuły? Z tego tekstu dowiesz się, jak smakują szparagi, od czego zależy ich aromat i jak je przygotować, żeby naprawdę Ci posmakowały.

Od czego zależy smak szparagów?

Smak szparagów jest delikatny, ale wcale nie jednowymiarowy. Wielu osobom kojarzy się z zieloną fasolką szparagową, inni porównują go do młodych brokułów czy mieszanki wiosennych nowalijek. W świeżych pędach wyczujesz nutę słodyczy, lekko orzechową, z bardzo subtelną goryczką, która pojawia się szczególnie przy twardszych końcówkach lub przegrzanych warzywach.

Na to, jak smakują szparagi, wpływa odmiana, świeżość, sposób uprawy i czas zbioru. Cienkie, młode pędy z maja czy początku czerwca będą delikatne i miękkie, z wyraźnym, ale lekkim aromatem. Grubsze, późniejsze mogą mieć intensywniejszy, bardziej roślinny smak i mocniej wyczuwalne włókna, szczególnie w białej odmianie.

Smak zielonych szparagów

Zielone szparagi rosną na słońcu, dlatego wytwarza się w nich chlorofil. To on odpowiada za ich żywozielony kolor i wyraźniejszy smak. Przy dobrym przygotowaniu czujesz świeżość, lekko trawiastą nutę, trochę jak młoty groszek połączony z fasolką. Po krótkim smażeniu lub grillowaniu dochodzi przyjemny, lekko orzechowy posmak.

Surowe zielone szparagi, szczególnie bardzo cienkie, można jeść bez obróbki termicznej. W sałatce czy z oliwą i płatkami soli smakują chrupiąco, świeżo i lekko słodko. Po upieczeniu aromat staje się głębszy, a słodycz bardziej wyczuwalna, zwłaszcza gdy pędy polejesz odrobiną masła lub oliwy.

Smak białych i fioletowych szparagów

Białe szparagi rosną pod ziemią w kopcach, bez dostępu światła. Nie wytwarza się w nich chlorofil, dlatego mają jasny kolor i łagodniejszy smak. Są grubsze, bardziej włókniste i zawsze wymagają obrania. W smaku bywają kremowe, subtelnie słodkawe, z delikatną goryczką w skórce, którą właśnie usuwa się podczas obierania.

Fioletowe szparagi to ciekawostka. Ich kolor szybko znika w kontakcie z wysoką temperaturą i zmienia się na zielony. W smaku stoją gdzieś pośrodku: są delikatniejsze niż zielone, ale wyraźniejsze niż białe. W świeżych pędach można wyczuć lekką owocową nutę, która po ugotowaniu staje się łagodniejsza.

Świeże szparagi smakują najlepiej wtedy, gdy są jędrne, sprężyste i mają zamknięte, ciemnozielone lub fioletowe główki.

Jak wybrać szparagi, żeby dobrze smakowały?

Smak zaczyna się już przy zakupie. Nawet najlepszy przepis nie uratuje pędów, które są stare, gumowate lub przesuszone. Warto wiedzieć, na co zwracać uwagę przy wyborze, bo od tego zależy, czy na talerzu pojawi się chrupiąca przyjemność, czy bezsmakowa mamałyga.

W sklepach i na straganach szparagi są najczęściej sprzedawane w pęczkach po 500 g. Taka ilość spokojnie wystarczy dla dwóch osób, jeśli podajesz je jako główną część dania. Na risotto czy makaron często wystarczy nawet mniej, bo szparagi są wtedy tylko dodatkiem, a nie jedynym składnikiem.

Na co patrzeć przy zakupie?

Podczas kupowania szparagów warto ocenić kilka elementów: wygląd, kolor, stan końcówek i jędrność całego pędu. To wszystko wpływa na końcowy smak po ugotowaniu lub upieczeniu. Jeśli warzywo jest zwiędłe, nawet najlepsza przyprawa nie przywróci mu aromatu.

Przed włożeniem pęczka do koszyka zwróć szczególną uwagę na:

• jędrność pędów – powinny być sprężyste, nie wiotkie,
• główki – zamknięte, ciemnozielone lub z odrobiną fioletu, nie poszarpane,
• kolor dołu – lekko białawy, ale nie wysuszony, nie brunatny,
• stan skórki – gładka, bez zmarszczek i pęknięć na całej długości.

Gdy szparagi leżą luźno i są miękkie w dotyku, to znak, że długo czekają na klienta. Lodowa kąpiel świetnie działa na część warzyw, ale szparagów nie warto moczyć. Szybko tracą wtedy smak i stają się wodniste.

Jak przechowywać szparagi?

Jeśli nie przyrządzasz szparagów od razu po zakupie, ich smak w dużym stopniu zależy od tego, jak je przechowasz. Najprościej owinąć dolną część pędów wilgotnym ręcznikiem papierowym, włożyć w woreczek foliowy i umieścić w lodówce, w szufladzie na warzywa. W takiej formie zachowają świeżość 3–4 dni.

Możesz też mrozić szparagi. Najlepiej wcześniej je umyć, odłamać lub odciąć zdrewniałe końcówki i krótko zblanszować we wrzątku. Po osuszeniu wystarczy zapakować pędy w woreczki. Po rozmrożeniu będą idealne do zup kremów i zapiekanek, choć smak nie będzie już tak delikatny, jak przy świeżych pędach.

Czy szparagi trzeba obierać?

Pytanie o obieranie wraca co sezon. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo wszystko zależy od koloru, grubości i świeżości warzywa. Obieranie wpływa na smak, teksturę i ogólną przyjemność jedzenia. Źle obrane szparagi mogą być łykowate, a nieobrane, jeśli są zbyt grube, trudne do pogryzienia.

Warto przyjąć prostą zasadę: im grubszy i bielszy szparag, tym więcej pracy przy obieraniu. Cienkie, zielone pędy najczęściej wystarczy pozbawić zdrewniałej końcówki, bez użycia obieraczki.

Jak obierać białe i zielone szparagi?

Białe szparagi, zazwyczaj grube, prawie zawsze wymagają obrania. Najpierw odłamujesz lub odcinasz twardy, zdrewniały dół. Pęd sam pęknie w odpowiednim miejscu, jeśli delikatnie go zegniesz. Potem obierasz całą długość – od około 2 cm pod główką w dół – zwykłą obieraczką do warzyw. Chodzi o to, by pozbyć się włóknistej, gorzkawej skórki.

Zielone szparagi najczęściej wystarczy tylko skrócić o twardy fragment. Obierasz je dopiero wtedy, gdy są starsze, grubsze lub skórka wyraźnie twarda. Główki zawsze zostawiasz w spokoju, bo to najdelikatniejsza, najsmaczniejsza część. W niej kryje się sporo wartości odżywczych i najlepszy aromat.

Główki szparagów zawsze zostaw – to najbardziej delikatny i aromatyczny fragment całego pędu.

Jak sposób przygotowania zmienia smak szparagów?

To, jak smakują szparagi na talerzu, w ogromnym stopniu zależy od obróbki termicznej. Te same warzywa ugotowane w wodzie, ugrillowane i podane na surowo będą smakować zupełnie inaczej. Możesz więc dopasować metodę do tego, jaki efekt chcesz uzyskać: chrupkość, miękkość, mocniejszy aromat czy bardzo delikatne nuty.

Jedna rzecz jest stała: szparagów nie warto gotować długo. Cienkie pędy są gotowe już po 4–5 minutach blanszowania. Zbyt długa kąpiel w wodzie odbiera im smak, kolor i sprężystość, zamieniając w bezkształtną papkę.

Gotowane szparagi

Klasyczne gotowanie w wodzie to najprostsza metoda. Szparagi wkładasz do wysokiego garnka w taki sposób, by główki wystawały delikatnie ponad wodę. Są najbardziej delikatne, więc ugotują się w parze i nie rozpadną tak szybko jak dolna część. Zielone, cienkie pędy wystarczą gotować kilka minut, białe potrzebują więcej czasu.

Szparagi gotowane mają łagodniejszy, delikatny smak. Świetnie pasują do masła, bułki tartej z patelni, sosu holenderskiego czy lekkiego sosu beszamelowego. Będą też dobrym dodatkiem do młodych ziemniaków, jajka sadzonego albo jajek w koszulce. Do zupy krem warto świeże szparagi wrzucić bezpośrednio do bulionu, żeby oddały do niego aromat.

Szparagi z patelni i z grilla

Jeśli chcesz, by smak szparagów był wyraźniejszy i bardziej wytrawny, wybierz smażenie lub grill. Cienkie zielone pędy wystarczy skropić oliwą, posolić, czasem dodać odrobinę sosu sojowego i wrzucić na rozgrzaną patelnię grillową lub zamykany grill elektryczny. Po kilku minutach stają się lekko przypalone na brzegach, chrupiące i bardzo aromatyczne.

Szparagi z grilla świetnie łączą się z intensywnymi dodatkami. Mogą to być: boczek, ser pleśniowy, parmezan, sos czosnkowy czy majonez domowy. Aromat dymu lub mocno przypieczonych pasków sprawia, że delikatny smak warzywa zyskuje charakter. Wtedy nawet osoby, które na co dzień wolą bób czy ziemniaki, chętnie sięgają po talerz z grillowanymi pędami.

Pieczone i zapiekane szparagi

Pieczenie w piekarniku wydobywa z szparagów słodycz. Wystarczy ułożyć pędy na blasze, dodać odrobinę oliwy lub masła, posolić, dorzucić czosnek lub zioła i wstawić na kilkanaście minut do gorącego piekarnika. Po upieczeniu stają się miękkie w środku, lekko przyrumienione z wierzchu, z wyraźnie zarysowanym, roślinnym aromatem.

W tej formie świetnie sprawdzają się dania typu szparagi w boczku, szparagi zapiekane z parmezanem albo w cieście francuskim. Ser, tłuszcz i ciasto podbijają ich smak, ale wciąż czuć delikatny charakter warzywa. To dobry sposób dla osób, które dopiero oswajają się z szparagami i nie są pewne, czy polubią ich klasyczną wersję.

Jak podawać szparagi, żeby jeszcze lepiej smakowały?

Szparagi lubią towarzystwo. Ich smak sam w sobie jest spokojny, więc świetnie przyjmują różne dodatki. W zależności od tego, czy lubisz dania lekkie, czy bardziej treściwe, możesz podać je z masłem, boczkiem, parmezanem, sosem sojowym albo ziołami. Ważne, by nie zagłuszyć całkowicie ich delikatnego aromatu.

Najprostsza wersja to ugotowane pędy polane roztopionym masłem i posypane solą. Bardziej wyrazista – szparagi z bułką tartą podsmażaną na maśle. Ciekawą propozycją są też zielone szparagi z sosem sojowym i prażonym sezamem, gdzie słonawy sos i orzechowy sezam bardzo ładnie podbijają smak warzywa.

Do czego dodawać szparagi?

Szparagi możesz traktować jak główny składnik dania lub jako uzupełnienie potraw makaronowych, ryżowych i mięsnych. Ich delikatny smak dobrze łączy się z produktami mlecznymi, zbożami i jajkami. Szparagi na talerzu od razu dodają daniu wiosennego charakteru.

Świetnie smakują w takich daniach, jak:

• risotto ze szparagami i parmezanem,
• makaron ze szparagami i śmietankowym sosem,
• sałatka z kaszą kuskus i zielonymi szparagami,
• szparagi grillowane w boczku z sosem czosnkowym.

Możesz też podać je solo, jako przystawkę: kilka pędów z grilla, posypanych płatkami soli i skropionych oliwą, obok porcji rukoli i kawałka bagietki. Smak jest wtedy prosty, ale bardzo wyrazisty, a sam szparag gra pierwsze skrzypce.

Dlaczego smak szparagów tak pasuje do lekkiej kuchni?

Szparagi są niskokaloryczne, lekkostrawne i pełne wartości odżywczych. Dostarczają beta-karotenu, folianów i witamin A, C, E oraz z grupy B. Łączą się znakomicie z innymi lekkimi składnikami kuchni wiosennej, takimi jak młode ziemniaki, jajka, świeże zioła, pomidory, sałaty i kasze.

Dzięki delikatnemu smakowi nie przytłaczają potrawy. Raczej ją uzupełniają i dodają jej wiosennej świeżości. Właśnie dlatego szparagi tak często pojawiają się w majowym i czerwcowym menu, a ich sezon jest dla wielu osób sygnałem, że na dobre zaczęła się lekka, warzywna część roku.